News

មានដឹងអត់ តើជំងឺមហារីកកើតឡើងដោយសារអ្វី?

មានដឹងអត់ តើជំងឺមហារីកកើតឡើងដោយសារអ្វី?

មហារីកជាជំងឺដ៏កាចសាហាវ។ របាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោកបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ២០២០ មនុស្សដែលស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកមានរហូតដល់១០លាននាក់ នៅទូទាំងពិភពលោក។ ជំងឺនេះកើតឡើងដោយសារការលូតលាស់ខុសប្រក្រតីនៃកោសិកា។ ជំងឺមហារីកមានច្រើនប្រភេទណាស់។ តាមស្ថិតិ ជំងឺមហារីកដែលកើតញឹកញាប់ជាងគេ គឺ មហារីកសុដន់ មហារីកសួត​ មហារីកក្រពះ មហារីកពោះវៀនធំ និងមហារីកប្រូស្តាត។ 


ជំងឺមហារីកដែលសម្លាប់មនុស្សច្រើនជាងគេ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២០ មានដូចជា៖

  • មហារីកសួត (សម្លាប់មនុស្ស ១លាន៨សែននាក់) 
  • មហារីកពោះវៀនធំ (៩១០ ០០០នាក់)
  • មហារីកថ្លើម (៨៣០ ០០០នាក់)
  • មហារីកក្រពះ (៧៦៩ ០០០នាក់)
  • មហារីកសុដន់ (៦៨៥ ០០០នាក់)

តើជំងឺមហារីកកើតឡើងដោយសារអ្វី?

ជំងឺមហារីកកើតឡើងនៅពេលដែលកោសិកាធម្មតាវិវត្តជាកោសិកាកាចដែលធ្វើការលូតលាស់មិនឈប់ឈ ដោយឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលមួយចំនួន ចេញពីកោសិកាមុនមហារីក ទៅជាកោសិកាមហារីក។ ការវិវត្តនេះជាលទ្ធផលនៃអន្តរកម្មរវាងសែនរបស់មនុស្សជាមួយនិងភ្នាក់ងារខាងក្រៅ ដែលរួមមាន៖

  • កត្តារូប ដូចជាកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា(UV), វិទ្យុសកម្ម កាំរស្មីអុីយ៉ុង។ 
  • កត្តាគីមី ដូចជា សារធាតុអាបេស្តូស ផ្សេងបារី អាល់កុល អាផ្លាតុកសុីន(សារធាតុគីមីម្យ៉ាងក្នុងចំណីអាហារ)  និងសារធាតុអាសេនិចជាដើម។ 
  • កត្តាជីវសាស្រ្ត ដូចជាជំងឺឆ្លងដែលបង្កដោយវីរុស បាក់តេរី ឬបរាសិត។ 

អង្គការសុខភាពពិភពលោក មានទីភ្នាក់ងារមួយហៅថា​ ទីភ្នាក់ងាអន្តរជាតិស្រាវជ្រាវលើជំងឺមហារីក(IARC) ដែលធ្វើតែងតែធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ភ្នាក់ងារផ្សេងៗដែលនាំអោយមានជំងឺមហារីក។

ហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីកកើនឡើងតាមអាយុរបស់មនុស្ស។ ការកើនឡើងនេះប្រហែលមកពី កាលណាមនុស្សអាយុកាន់តែច្រើន ការប្រមូលផ្តុំនៃកត្តានាំអោយមានមហារីកក៏កាន់តែច្រើនដែរ។​ ម្យ៉ាងវិញទៀត កាលណាអាយុកាន់តែច្រើន សមត្ថភាពរបស់កោសិកាក្នុងការជួសជុលខ្លួនឯងក៏ថយចុះដែរ។ 

កត្តាដែលនាំអោយមានហានិភ័យជំងឺមហារីក

ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ ការពិសាគ្រឿងស្រវឹង(អាល់កុល) ការបរិភោគអាហារមិនល្អ កង្វះការហាត់ប្រាណ និងការបំពុលខ្យល់ គឺជាកត្តាដែលនាំអោយមានហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក និងជំងឺមិនឆ្លងផ្សេងទៀត។  

ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលបណ្តាលមកពីមេរោគ ក៏ជាកត្តានាំអោយមានជំងឺមហារីកផងដែរ។ ករណីរបៀបនេះ ច្រើនកើតនៅប្រទេសដែលមានចំនូលទាប និងចំនូលមធ្យម។ ករណីជំងឺមហារីកប្រហែល១៣% នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ត្រូវបានគេរកឃើញថាជាប់ទាក់ទងទៅនិងការបង្ករោគរ៉ាំរ៉ៃដោយមេរោគដូចជា​ បាក់តេរីក្រពះ(Helicobacter Pylori) វីរុសhuman papillomavirus (HPV) វីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទ B វីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទC និងវីរុស Epstein-Barr virus។ 

វីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទB និង វីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទC អាចធ្វើអោយមានហានិភ័យនៃការកើតមហារីកថ្លើម។ ចំនែកឯ វីរុស HPV បង្កើនហានិភ័យនៃការកើតមហារីកមាត់ស្បូន។ 

ការកាត់បន្ថយជំងឺមហារីក

ការជៀសវាងកត្តាហានិភ័យនិងការអនុវត្តតាមវិធានការណ៍ការពារមហារីកដែល គាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្ត និងអាចកាត់បន្ថយមហារីកពី៣០ទៅ៥០%។ បន្ថែមលើសនេះ ការត្រួតពិនិត្យរកឃើញមហារីកទាន់ពេលវេលាបូករួមជាមួយការព្យាបាលនិងថែទាំត្រឹមត្រូវអាចធ្វើអោយអ្នកជំងឺមានឱកាសខ្ពស់ក្នុងការជាពីជំងឺមហារីក។ 

ការការពារខ្លួនពីជំងឺមហារីក

ដើម្បីការពារខ្លួនពីជំងឺមហារីក អ្នកអាចអនុវត្តវិធានការណ៍មួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖

  • មិនជក់បារី ឬប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់
  • រក្សាទំងន់ខ្លួនក្នុងកំរិតសមស្រប
  • បរិភោគអាហារដែលមានសុខភាពល្អ ដោយរួមមានការបរិភោគផ្លែឈើ និងបន្លែ
  • ធ្វើលំហាត់ប្រាណជាប្រចាំ
  • ជៀសវាង ឬកាត់បន្ថយការពិសាអាល់កុល
  • ចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងវីរុស HPV និងប្រឆាំងវីរុសរលាកថ្លើមប្រភេទ B ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតក្នុងវ័យដែលអាចចាក់បាន
  • ជៀសវាងការប៉ះពាល់ជាមួយកាំរស្មីស្វាយអ៊ុលត្រា(UV) 
  • ធានាអោយបាននូវការប្រើប្រាស់ក្នុងបរិមាណសមស្រមនូវកាំរស្មីនៅក្នុងការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឬព្យាបាល 
  • កាត់បន្ថយការប៉ះពាល់ជាមួយកាំរស្មីអុីយ៉ុង
  • កាត់បន្ថយការស្រូបខ្យល់ពុលពីក្នុងបរិយាកាស និងក្នុងផ្ទះ។

ការធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកអោយបានទាន់ពេលវេលា

ការអាចរកឃើញជំងឺមហារីកទាន់ពេលវេលា អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្សបានមួយភាគធំ។ ដោយការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាវេជ្ជសាស្រ្ត គេអាចធ្វើការពិនិត្យរកជំងឺមហារីកបានជាច្រើនមុខ ជាពិសេសគឺមហារីកដែលកើតនិងបង្កអោយមានការស្លាប់ញឹកញាប់បំផុត។ ការធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកអាចអោយគេ ពិនិត្យនូវជំងឹមហារីកដូចជា មហារីកប្រូស្តាត មហារីកពោះវៀនធំ មហារីកសុដន់ មហារីកថ្លើម និងមហារីកលំពែង។


សរុបមក មហារីកជាជំងឺកាចសាហាវណាស់។ កត្តាដែលនាំអោយមានជំងឺមហារីកមានច្រើន ពោលគឺអាស្រ័យលើកត្តាបុគ្គលផ្ទាល់និងកត្តាខាងក្រៅដែលរួមមានការបរិភោគអាហារមិនល្អ ការពិសាអាល់កុល ការជក់បារីជាដើម។ ការជៀសវៀងកត្តាដែលនាំអោយមានហានិភ័យ ផ្សំជាមួយការធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកអោយបានទាន់ពេលវេលានឹងជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក និងការស្លាប់បានមួយភាគធំ។​


ឯកសារយោង៖

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cancer

Read more
សារធាតុចិញ្ចឹមនិងវីតាមីនដែលស្រ្តីក្រោយពេលសម្រាលមិនគួរមើលរំលង

សារធាតុចិញ្ចឹមនិងវីតាមីនដែលស្រ្តីក្រោយពេលសម្រាលមិនគួរមើលរំលង

ការ​មាន​ផ្ទៃពោះ​ធ្វើឱ្យស្ត្រី​បាត់បង់នូវ​សារធាតុចិញ្ចឹម​ជាច្រើន​ក្នុង​រាងកាយ​រួម​មាន ហ្វូ​ឡេ​ត វីតាមីន D ជាតិ​ដែក អាស៊ីត​ខ្លាញ់ សេលេញ៉ូម និង​កាល់ស្យូមជាដើម ដូច្នេះការបន្ថែម​អាហារូបត្ថម្ភ​​ល្អៗ​​បន្ទាប់​ពី​សម្រាល​គឺ​សំខាន់​។ លើសពីនេះប្រសិនបើអ្នកជាម្តាយកំពុងបំបៅកូនដោយទឹកដោះ នោះកម្រិតនៃសារធាតុចិញ្ចឹមដែលបានណែនាំប្រចាំថ្ងៃគឺខ្ពស់ជាងពេលមានផ្ទៃពោះ ដោយសារតែទឹកដោះម្តាយគឺតម្រូវឱ្យមានសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបង្កាការវិវត្តទៅជាកង្វះសារធាតុចិញ្ចឹម និងជំងឺផ្សេងៗដល់ទារក។

ដូចនេះតើសារធាតុចិញ្ចឹម និងវីតាមីនអ្វីខ្លះដែលស្រ្តីក្រោយសម្រាលមិនគួរមើលរំលង?

ជាតិដែក៖

គឺចាំបាច់ដើម្បីបង្កើតអេម៉ូក្លូប៊ីនដែលដឹកអុកស៊ីសែននៅក្នុងកោសិកាឈាមក្រហមទៅគ្រប់ផ្នែកនៃរាងកាយ។ ជាតិ​ដែក​​ជួយ​ដល់​ការ​វិវឌ្ឍ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​របស់​ទារក និងជួយបង្កាភាពស្លេកស្លាំរបស់ម្តាយ។

អំឡុងពេលពរពោះ រឺក្រោយពេលសម្រាលកូន គ្រូពេទ្យនឹងតាមដានកម្រិតជាតិដែករបស់អ្នក ប្រសិនបើកម្រិតជាតិដែករបស់អ្នកមានកម្រិតទាបនោះការបន្ថែមគ្រាប់ថ្នាំជាតិដែកពីលើការទទួលទានអាហារផ្សេងៗគឺចាំបាច់ ដោយសារការទទួលទានអាហារសម្បូរជាតិដែកដូចជា សាច់សរីរាង្គ សាច់ក្រហម អាចជួយអ្នកបង្កើនជាតិដែករបស់អ្នកដោយធម្មជាតិបរិមាណតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។

អ៊ីយ៉ូត៖

សារធាតុរ៉ែនេះជួយរក្សាកម្រិតអម៉ូនទីរ៉ូអ៊ីតរបស់អ្នកម្តាយឱ្យស្ថិតភាព និងជួយឱ្យខួរក្បាល និងប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់កូនលូតលាស់បានល្អ។

អាហារដូចជាអំបិលអ៊ីយ៉ូត ត្រី ផលិតផលទឹកដោះគោ និងអាហារដែលធ្វើពីគ្រាប់ធញ្ញជាតិទាំងអស់សុទ្ធតែមានផ្ទុកជាតិអ៊ីយ៉ូតមួយចំនួន និងផលិតផលអាហាបំប៉នមួយចំនួន។

វីតាមីន D៖

ត្រូវការជាចាំបាច់ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការលូតលាស់ឆ្អឹងដែល នឹងការពារrickets ដែលបណ្តាលឱ្យឆ្អឹងខ្សោយ ឬខូចទ្រង់ទ្រាយ។ វីតាមីន D ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងត្រីសាម៉ុន ផលិតផលទឹកដោះសត្វ ទឹកសណ្តែក និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិជាដើម។

វីតាមីន B12៖

ជំនួយដល់ការអភិវឌ្ឍន៍ខួរក្បាល និងផលិតកោសិកាឈាមក្រហម។ វីតាមីន B12 ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុង សាច់ ត្រី ទឹកដោះគោ និងផលិតផលទឹកដោះគោ និងស៊ុត។អ្នកម្តាយភាគច្រើនមិនទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមនេះគ្រប់គ្រាន់ទេ ជាពិសេសអ្នកទទួលទានអាហារបួស អាច​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ខ្វះ​វីតាមីន B12 ដូច្នេះអ្នកគួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញអំពីការទទួលបន្ថែមដែលមានបរិមាណសមស្របនៃវីតាមីន B12 ។

កូលីន៖

ជាសារធាតុចិញ្ចឹមដែលស្រដៀងទៅនឹងវីតាមីន B ហើយមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អារម្មណ៍ ការចងចាំ មុខងារសាច់ដុំ និងច្រើនទៀត។ បន្ថែមពីលើអាហារបំប៉នក្រោយសម្រាល អ្នកអាចបង្កើនការទទួលទានសាច់ ស៊ុត ពងមាន់ ត្រី និងទឹកដោះគោ ព្រោះអាហារទាំងនេះគឺជាប្រភពធម្មជាតិនៃសារធាតុកូលីន ។

ស្ត្រីដែលធ្វើដែលទទួលទានអាហារបួស ទំនងជាត្រូវការបន្ថែមសារធាតុកូលីន ព្រោះពួកគេច្រើនតែប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ចំពោះភាពមិនគ្រប់គ្រាន់នៃសារធាតុ កូលីន។

DHA និង EPA៖

គឺជាខ្លាញ់ polyunsaturated អូមេហ្គា 3 ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ខួរក្បាល ភ្នែក និងប្រព័ន្ធប្រសាទ។ រាងកាយរបស់អ្នកមិនបង្កើតអាស៊ីតខ្លាញ់ទាំងនេះទេ ដូច្នេះក្នុងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ និងបំបៅដោះកូន អ្នកត្រូវប្រាកដថាអ្នកទទួលទានវាឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់តាមរយៈអាហារ ឬអាហារបំប៉ន។

            Vitabiotics Pregnacare Breast-Feeding

ប្រភព៖

https://www.cdc.gov/breastfeeding/breastfeeding-special-circumstances/diet-and-micronutrients/vitamin-d.html

https://www.healthline.com/health/pregnancy/postnatal-vitamins#nutrients-for-breastfeeding

Read more
ហេតុអ្វីអនាគតគូស្វាមីភរិយាថ្មីចាំបាច់ធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការ?

ហេតុអ្វីអនាគតគូស្វាមីភរិយាថ្មីចាំបាច់ធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការ?

នៅពេលដែលនិយាយដល់រឿងដែលអនាគតគូស្វាមីភរិយាត្រូវធ្វើមុនពេលរៀបការ មនុស្សភាគច្រើននឹកទៅដល់ការថតរូបមុនអាពាហ៍ពិពាហ៍ (ថត pre-wedding)។ ពិតណាស់ ការថតរូបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាកម្រងអនុស្សាវរីយ៍យ៉ាងប្រពៃសម្រាប់ជីវិតគូរស្វាមីភរិយា ប៉ុន្តែរឿងមួយទៀតដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់អនាគតជីវិតគ្រួសារផងដែរនោះគឺ ការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការ។ 

គូជាច្រើនមិនសូវបាននឹកនាដល់ការធ្វើតេស្តសុខភាពមុនរៀបការទេ ដោយសារតែពួកគេមិនយល់អំពីសារៈសំខាន់និងភាពចាំបាច់នៃការធ្វើតេស្តនេះ។ គូខ្លះថែមទាំងគិតមិនល្អចំពោះការធ្វើតេស្តមុនរៀបការទៀតផង។ នៅក្នុងអត្ថបទបន្តទៅនេះ យើងនឹងបង្ហាញអំពីមូលហេតុដែលអនាគតគូស្វាមីភរិយាទាំងអស់គួរតែធ្វើតេស្តមុនពេលរៀបការ។ 

តើការធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការជាអ្វី?

ការធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការគឺជាកញ្ចប់ពិនិត្យសុខភាពដែលរួមមានការតេស្តសុខភាពទូទៅ បូករួមជាមួយតេស្តជាក់លាក់មួយចំនួនដូចជា តេស្តរកមើលជំងឺតពូជ តេស្តរកមើលភាពអារ និងតេស្តរកមើលជំងឺកាមរោគជាដើម។ 

តេស្តទាំងអស់នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះគូស្វាមីភរិយាជាច្រើនមិនទាន់បានយល់ច្បាស់នៅឡើយទេ អំពីផលវិបាកនៃបញ្ហាសុខភាពដៃគូម្នាក់ៗទៅលើកូន ឬជីវិតគូ ដោយសារបញ្ហាសុខភាពទាំងនោះអាចនឹងគ្មានរោគសញ្ញាទាល់តែសោះ។

ហេតុអ្វីអនាគតគូស្វាមីភរិយាថ្មីចាំបាច់ធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការ?

ការរៀបការគឺជាការចុះកិច្ចសន្យារួមរស់ជាគូជីវិតនិងគ្នាយូរអង្វែង។ ហេតុនេះហើយ ការដឹងអំពីបញ្ហាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ដៃគូមានសារៈសំខាន់ណាស់។ គូស្វាមីភរិយាភាគច្រើនតែងតែមានគម្រោងបន្ទាប់ពីរៀបការដូចជា នឹងយកកូនឬអត់ គួរយកកូនពេលណា ជាដើម។ ការធ្វើតេស្តសុខភាពមុនពេលរៀបការអាចជួយអោយអនាគតគូស្វាមីភរិយាត្រៀមខ្លួនរួចរាល់ចំពោះរឿងរ៉ាវដែលនឹងអាចកើតមានឡើង។ ឧទាហរណ៍ តេស្តមើលលទ្ធភាពមានកូនរបស់ដៃគូអាចអោយអនាគតគូស្វាមីភរិយាដឹងច្បាស់ថាពួកគេនឹងអាចមានកូនឬគ្មានកូន តាមបំណងឬអត់។ 

លើសពីនេះទៅទៀត មិនមែនគ្រប់ដៃគូទាំងអស់សុទ្ធតែស្គាល់ច្បាស់ពីគ្នាទៅវិញទៅមកគ្រប់រឿងនោះទេមុនពេលរៀបការ ជាពិសេសគឺរឿងផ្លូវភេទ។ ឧទាហរណ៍ថា មានដៃគូម្ខាងមានជំងឺកាមរោគ ហើយគេបានលាក់រឿងនេះពីដៃគូម្ខាងទៀត ឬគេមិនដឹងខ្លួនថាគេមានជំងឺនេះ។ ក្នុងករណីនេះ ជំងឺកាមរោគនេះអាចធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ទារកក្នុងផ្ទៃប្រសិនបើពួកគេសម្រេចចិត្តថាមានកូនក្រោយពេលរៀបការ។ គ្រោះថ្នាក់ដល់ទារកក្នុងផ្ទៃនេះនឹងមិនកើតមានឡើងឡើយ ប្រសិនបើគូស្វាមីភរិយាបានដឹងអំពីបញ្ហាជំងឺកាមរោគ ហើយព្យាបាលជំងឺអោយបានជាសះស្បើយមុនពេលយកបុត្រ។ 

ការធ្វើតេស្តមុនរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ដៃគូអនាគតនីមួយៗក្នុងការត្រៀមខ្លួន និងប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះបញ្ហានានាដែលនឹងអាចកើតមានឡើងទាក់ទងជាមួយសុខភាពភាគីនីមួយៗ។ ការអាចត្រៀមខ្លួនជាមុននេះ នឹងជួយអោយពួកគេអាចជៀសវាងផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរនានា។

តេស្តសុខភាពដែលគេធ្វើជាញឹកញាប់មុនពេលរៀបការ

ប្រភេទនៃតេស្តសុខភាពមានរាប់រយប្រភេទ ប៉ុន្តែតេស្តដែលសំខាន់បំផុតសម្រាប់មុនពេលរៀបការគឺមានដូចខាងក្រោម

  1. តេស្តឈាម

តេស្តឈាម ត្រូវបានធ្វើក្នុងគោលបំណងស្វែងរកបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗ ក៏ដូចជាបុរេលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនដែលអាចនាំអោយមានបញ្ហាសុខភាព ឧទាហរណ៍ដូចជានៅពេលស្ត្រីពរពោះជាដើម។ នៅក្នុងតេស្តឈាមនេះ គេច្រើនធ្វើតេស្តរកក្រុមឈាម (ABO-RH) និងការរាប់ប្រភេទគ្រាប់ឈាមនានា។ ចំពោះស្ត្រី ការដឹងពីប្រភេទក្រុមឈាមអាចជួយអោយគាត់មានការប្រុងប្រយ័ត្នក្នុងករណីពរពោះ។ ជាក់ស្តែង ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះដែលមានក្រុមឈាមរេសុីសអវិជ្ជមាន អាចនឹងធ្វើអោយប៉ះពាល់ទៅដល់ទារកក្នុងផ្ទៃក្នុងករណីដែលទារកមានក្រុមឈាមរេសុីសវិជ្ជមាន។ ការដឹងមុនអំពីប្រភេទក្រុមឈាមអាចអោយវេជ្ជបណ្ឌិតស្វែងរកវិធីការពារគ្រោះថ្នាក់នៅពេលពរពោះបាន។

  1. តេស្តរកជំងឺកាមរោគ

ការធ្វើតេស្តរកជំងឺកាមរោគនិងជំងឺអេដស៍ អាចជួយអោយអនាគតគូស្វាមីភរិយាស្វែងយើងកាន់តែច្បាស់អំពីសុខភាពផ្លូវភេទរបស់ដៃគូម្ខាងៗ។ ពេលខ្លះ ភាគីដែលមានជំងឺកាមរោគមិនដឹងខ្លួនតែមានជំងឺកាមរោគឡើយ។ ការមិនដឹងមុននេះអាចនាំអោយមានការចំលងទៅភាគីម្ខាងទៀត។ នៅក្នុងករណីដែលភាគីណាម្នាក់ក្នុងចំណោមដៃគូនេះមានលទ្ធផលវិជ្ជមានជំងឺកាមរោគ ភាគីទាំងសង្ខាងអាចធ្វើការការពារខ្លួនបានល្អ។ 

3.តេស្តរកជំងឺតំណពូជ និងជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ

ការធ្វើតេស្តទៅលើសែនដើម្បីរកជំងឺតំណពូជអាចផ្តល់ជាដំណឹងដល់អនាគតគូស្វាមីភរិយាដឹងអំពីហានិភ័យដែលកូនរបស់ពួកគេអាចមាន។ ដោយឡែក តេស្តរកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃអាចអាចអនុញ្ញាតអោយភាគីនីមួយៗរកឃើញជំងឺរ៉ាំរ៉ៃទាន់ពេលវេលា ហើយពួកគេអាចធ្វើការគ្រប់គ្រងជំងឺណាមួយនោះមុននឹងជំងឺរីករាលដាលកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ តេស្តទាំងពីរនេះនឹងជួយអោយអនាគតគូស្វាមីភរិយាមានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ក្នុងការរៀបផែនការសម្រាប់អនាគតពួកគេ ក៏ដូចជាអនាគតរបស់កូនៗពួកគេប្រសិនបើពួកគេចង់មាន។ 

  1. តេស្តប្រដាប់ភេទស្ត្រី និងលទ្ធភាពបន្តពូជ

ការតេស្តប្រដាប់ភេទស្ត្រីអាចជាតេស្តមួយដែលស្តី្រខ្មែរភាគច្រើនមិនចង់ធ្វើ ដោយសារតេស្តនេះតម្រូវអោយមានការពិនិត្យទៅលើផ្នែកផ្សេងៗនៃប្រដាប់ភេទស្រ្តីដូចជាទ្វារមាស មាត់ស្បូន កស្បូនជាដើម។ ប៉ុន្តែតេស្តនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ដើម្បីអោយស្ត្រីដឹងអំពីសុខភាពមាត់ស្បូននិងទ្វារមាស។ ព័ត៌មានទាំងនេះអនុញ្ញាតអោយគូស្វាមីភរិយាថ្មីមានការយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីឱកាសក្នុងការមានកូនរបស់ពួកគេ។ ចំណែកឯតេស្តលទ្ធភាពបន្តពូជវិញ គឺធ្វើឡើងតាមរយៈការវិភាគលទ្ធភាពមានកូនទាំងបុរសនិងស្ត្រី។ សម្រាប់បុរសគេធ្វើតេស្តដោយពិនិត្យទឹកកាម ឯស្ត្រីគឺធ្វើតេស្តដោយអ៊ុលត្រាសោន។ 

សរុបសេចក្តីមក

ការធ្វើតេស្តសុខភាពមុនរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍មានសារៈសំខាន់ណាស់។ ការពិនិត្យសុខភាពនេះគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយក្នុងការកសាងគ្រួសារប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងសុភមង្គល។

កញ្ចប់ពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការដល់គេហដ្ឋាន

ប្រភព៖

https://elyonclinic.com.sg/pre-marital-screenings-why-couples-need-them-before-marriage/

Read more
កុំចាំដល់ឈឺទើបពិនិត្យសុខភាព ការពិនិត្យសុខភាពតាមវ័យគឺជារឿងសំខាន់

កុំចាំដល់ឈឺទើបពិនិត្យសុខភាព ការពិនិត្យសុខភាពតាមវ័យគឺជារឿងសំខាន់

អ្នកប្រហែលជាត្រួតពិនិត្យយានយន្តរបស់អ្នកជាប្រចាំ។ ពេលខ្លះប្តូរប្រេង ពេលខ្លះលាងនិងជូតសំអាត។ ចុះខ្លួនប្រាណរបស់អ្នកវិញ តើអ្នកបានយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាវាដោយយកចិត្តទុកដាក់ដូចអ្នកថែរក្សារបស់ប្រើប្រាស់ដែរឬទេ?

កាលវិភាគដ៏មមាញឹករបស់យើងអាចនឹងធ្វើអោយយើងភ្លេចខ្លួនក្នុងការថែរក្សាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួនតាមរយៈការពិនិត្យតាមដានសុខភាពជាប្រចាំ។ មនុស្សមួយចំនួនមិនធ្លាប់ទៅតាមដានសុខភាពជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតទេ រហូតទាល់តែមានបញ្ហាជំងឺកើតឡើងទើបគេទៅជួបពេទ្យដោយជៀសពុំរួច។ ការស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថាការតាមដានសុខភាពគឺជាមធ្យោបាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពនិងចំណាយតិចមួយដែលអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការកើតជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ។ ការដឹងអំពីស្ថានភាពសុខភាពមុននឹងមានការវិវត្តទៅរកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ការកែតម្រូវរបៀបរបបរស់នៅ ក៏ដូចជាការចាប់ផ្តើមព្យាបាលដែលនាំទៅរកប្រសិទ្ធភាពព្យាបាលខ្ពស់។ ឧទាហរណ៍ មនុស្សវ័យ៣០ឆ្នាំដែលមានជាតិខ្លាញ់កូឡេស្តេរ៉ូលនៅក្នុងឈាមកើនឡើងអាចប្រឈមនិងការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ឬគាំងបេះដូង ប្រសិនបើគាត់មិនបានដឹងមុនអំពីជាតិខ្លាញ់របស់ខ្លួនហើយធ្វើការហាត់ប្រាណឬលេបថ្នាំព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។ 

ខាងក្រោមគឺជាតេស្តមួយចំនួនដែលអ្នកគួរតែធ្វើ អាស្រ័យលើអាយុរបស់អ្នក។

នៅអាយុខ្ទង់២០

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ធ្វើតេស្តឈាមមើលជាតិកូឡេស្តេរ៉ូល រៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង
  • អាស្រ័យលើរោគសញ្ញាជាក់ស្តែង វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអោយអ្នកធ្វើតេស្តបេះដូង (វាស់ចរន្តនៅលើបេះដូង ECG) ដើម្បីតាមដានជំងឺបេះដូង និងធ្វើតេស្តឈាមរកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអុីត ជំងឺថ្លើម និងជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមហារីកស្បែក ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួមមានHIVជាដើម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត

នៅអាយុខ្ទង់៣០

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ធ្វើតេស្តឈាមមើលជាតិកូឡេស្តេរ៉ូល រៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង
  • អាស្រ័យលើរោគសញ្ញាជាក់ស្តែង វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអោយអ្នកធ្វើតេស្តបេះដូង (វាស់ចរន្តនៅលើបេះដូង ECG) ដើម្បីតាមដានជំងឺបេះដូង និងធ្វើតេស្តឈាមរកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអុីត ជំងឺថ្លើម និងជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមហារីកស្បែក ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួមមានHIVជាដើម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត
  • ត្រួតពិនិត្យគំហើញ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង សម្រាប់អ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារមានប្រវត្តិជំងឺនេះ និង/ឬ អ្នកដែលមានហានិភ័យជំងឺនេះ

នៅអាយុខ្ទង់៤០

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ធ្វើតេស្តឈាមមើលជាតិកូឡេស្តេរ៉ូល រៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង
  • អាស្រ័យលើរោគសញ្ញាជាក់ស្តែង វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអោយអ្នកធ្វើតេស្តបេះដូង (វាស់ចរន្តនៅលើបេះដូង ECG) ដើម្បីតាមដានជំងឺបេះដូង និងធ្វើតេស្តឈាមរកជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអុីត ជំងឺថ្លើម និងជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺមហារីកក្រពេញប្រូស្តាត
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺទឹកនោមផ្អែមរៀងរាល់៣ឆ្នាំម្តងសម្រាប់អ្នកដែលមានអាយុលើសពី៤៥ឆ្នាំ
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមហារីកស្បែក ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួមមានHIVជាដើម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត
  • ត្រួតពិនិត្យគំហើញ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង សម្រាប់អ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារមានប្រវត្តិជំងឺនេះ និង/ឬ អ្នកដែលមានហានិភ័យជំងឺនេះ

នៅអាយុខ្ទង់៥០

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ធ្វើតេស្តឈាមមើលជាតិកូឡេស្តេរ៉ូល រៀងរាល់៥ឆ្នាំម្តង
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឹទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២រាល់ឆ្នាំ
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមហារីកស្បែក មហារីកក្រអូមមាត់ មហារីកសួត ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត
  • ត្រួតពិនិត្យរកបរិមាណមិនប្រក្រតីនៃជាតិខ្លាញ់លីពីតក្នុងឈាម
  • ពិនិត្យបេះដូង (ចរន្តអគ្គិសនីក្នុងបេះដូងECG)រាល់ឆ្នាំ
  • ត្រួតពិនិត្យគំហើញ និងល្បឺ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឹមហារីកប្រូស្តាត
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺមហារីកពោះវៀនធំតាមរយៈការពិនិត្យលាមក ការថតពោះវៀនធំជាដើមនៅអាយុ៥០ឆ្នាំ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង សម្រាប់អ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារមានប្រវត្តិជំងឺនេះ និង/ឬ អ្នកដែលមានហានិភ័យជំងឺនេះ
  • ត្រួតពិនិត្យលើជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត

នៅអាយុខ្ទង់៦០

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឹមហារីកប្រូស្តាត
  • ត្រួតពិនិត្យរកបរិមាណមិនប្រក្រតីនៃជាតិខ្លាញ់លីពីតក្នុងឈាម
  • ពិនិត្យបេះដូង (ចរន្តអគ្គិសនីក្នុងបេះដូងECG)រាល់ឆ្នាំ
  • ពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតទៅលើការត្រួតពិនិត្យរកជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺប៉ោងសរសៃអាអកនៅត្រង់ពោះ និងការធ្វើអេកូអាកទែនៅត្រង់ក
  • ត្រួតពិនិត្យគំហើញ និងល្បឺ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺពុកឆ្អឹង
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមាហារីកស្បែក មហារីកក្រអូមមាត់ មហារីកសួត ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត
  • បន្តត្រួតពិនិត្យមហារីកពោះវៀនធំនិងចុងពោះវៀនធំដោយផ្អែកលើលទ្ធផលពិនិត្យមុនៗ
  • ត្រួតពិនិត្យលើជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត
  • ត្រួតពិនិត្យលើជំងឺភ្លេចភ្លាំង និងជំងឺ Alzheimer’s

នៅអាយុខ្ទង់៧០ឡើង

  • ត្រួតពិនិត្យរាងកាយប្រចាំឆ្នាំ​ ដោយរួមមានការពិនិត្យទំងន់និងកំពស់ និងការវាស់សម្ពាធឈាម
  • ត្រួតពិនិត្យរកមហារីកពងស្វាស និងការធ្វើការត្រួតពិនិត្យដោយខ្លួនឯងជារៀងរាល់ខែតាមរយៈការស្ទាប
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឹមហារីកប្រូស្តាត
  • ត្រួតពិនិត្យរកបរិមាណមិនប្រក្រតីនៃជាតិខ្លាញ់លីពីតក្នុងឈាម
  • ពិនិត្យបេះដូង (ចរន្តអគ្គិសនីក្នុងបេះដូងECG)រាល់ឆ្នាំ
  • ពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតទៅលើការត្រួតពិនិត្យរកជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺប៉ោងសរសៃអាអកនៅត្រង់ពោះ និងការធ្វើអេកូអាកទែនៅត្រង់ក
  • ត្រួតពិនិត្យគំហើញ និងល្បឺ
  • ត្រួតពិនិត្យរកជំងឺពុកឆ្អឹង
  • បន្តត្រួតពិនិត្យមហារីកពោះវៀនធំនិងចុងពោះវៀនធំដោយផ្អែកលើលទ្ធផលពិនិត្យមុនៗ។​ ជាធម្មតាការត្រួតពិនត្យនេះអាចធ្វើឡើងដល់អាយុ៧៥ឆ្នាំ។ សម្រាប់អ្នកដែលមានអាយុពី៧៥ឆ្នាំទៅ៨៥ឆ្នាំ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ។ សម្រាប់អ្នកដែលមានអាយុលើស៨៥ឆ្នាំ ការត្រួតពិនិត្យមិនត្រូវបានណែនាំទេ។
  • អាស្រ័យលើកត្តាហានិភ័យនានា វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងណែនាំអ្នកអោយធ្វើតេស្តមើលជំងឺមហារីកស្បែក មហារីកក្រអូមមាត់ មហារីកសួត ជំងឺឆ្លងតាមការរួមភេទរួម ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់អាល់កុលលើសកំរិត
  • ត្រួតពិនិត្យលើជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត
  • ត្រួតពិនិត្យលើជំងឺភ្លេចភ្លាំង និងជំងឺ Alzheimer’s

កញ្ចប់ពិនិត្យសុខភាពដល់គេហដ្ឋាន

Reference: 

https://www.mensjournal.com/health-fitness/check-ups-every-guy-needs/

Read more
ជំងឺកាចសាហាវ ៤ប្រភេទ ដែលអាចកើតលើមនុស្សក្នុងវ័យមុនអាយុ៤០ឆ្នាំ 

ជំងឺកាចសាហាវ ៤ប្រភេទ ដែលអាចកើតលើមនុស្សក្នុងវ័យមុនអាយុ៤០ឆ្នាំ 

អ្នកប្រហែលជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងវ័យ២០ ឬ៣០ឆ្នាំ ដែលជាវ័យពេញកំលាំងធ្វើការ។ ហើយជាញឹកញាប់ ប្រហែលមិនសូវចាប់អារម្មណ៍លើសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន ដោយសំអាងថាអ្នកមិនស្ថិតនៅក្នុងហានិភ័យនៃការកើតជំងឺធ្ងន់ធ្ងរទេ ដ្បិតជំងឺទាំងនេះច្រើនកើតលើមនុស្សវ័យចំណាស់។ ប្រសិនបើអ្នកគិតថាវ័យរបស់អ្នកមិនមែនជាវ័យនៃជំងឺ អ្នកគិតខុសហើយ។


យោងតាមវេជ្ជបណ្ឌិត អេរិន មីខូ ដែលអ្នកជំនាញ ខាងជំងឺបេះដូងនៃសកលវិទ្យាល័យ ចនហប់ឃីន នៅសហរដ្ឋអាមេរិចបានលើកឡើងថា ការកើនឡើងនៃបញ្ហាធាត់លើសទំងន់ និងរបៀបរបបរស់នៅដែលមិនសូវបញ្ចេញកំលាំងដូចជាអ្នកធ្វើការងារក្នុងការិយាល័យជាដើម ធ្វើអោយមានការកើនឡើងនូវបញ្ហាលើសជាតិខ្លាញ់កូឡេស្តេរ៉ូល និងការលើសសម្ពាធឈាមចំពោះប្រជាជនវ័យក្រោម៤០ឆ្នាំ។  បញ្ហាដែលលោកវេជ្ជបណ្ឌិត អេរិន បានលើកឡើងខាងដើម អាចនាំទៅដល់ជំងឺ៤ ដែលអ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពរកឃើញថាអាចកើតលើមនុស្សទាំងវ័យក្មេង៖


ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម

សម្ពាធឈាមសំដៅដល់សម្ពាធនៃលំហូររបស់ឈាមទៅលើជញ្ជាំងសរសៃឈាម។ ជាធម្មតាសម្ពាធឈាមមនុស្សពេញវ័យគឺ ក្រោម 120/80 mmHg។ សម្ពាធឈាមដែលលើសពី 120/80 mmHg អាចជាសញ្ញានៃជំងឺលើសសម្ពាធឈាម។ ជំងឺលើសម្ពាធឈាម ត្រូវបានគេហៅថាជាឃាតករលាក់មុខ ដោយសារជំងឺនេះអាចនឹងមិនបង្ហាញរោគសញ្ញាសោះ តែមានឥទ្ធិពលសម្លាប់មនុស្សតាមរយៈការធ្វើអោយខូចខាតដល់បេះដូង តម្រងនោម សរសៃឈាម និងខួរក្បាល។ ការធាត់លើសទំងន់ ការពិសាជាតិអាល់កុល ភាពអសកម្មនៃរាង្គកាយ និងការបរិភោគជាតិអំបិលច្រើនត្រូវបានគេរកឃើញថាជាមូលហេតុដែលអាចនាំទៅដល់ជំងឺលើឈាមនេះ។ ការពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំអាចអនុញ្ញាតអោយអ្នកតាមដានពីសម្ពាធឈាមរបស់ខ្លួន និងធ្វើការផ្លាស់ប្តូររបៀបរបបរស់នៅដែលផ្តល់ហានិភ័យទាន់ពេលវេលា។​ 


ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២ 

ជំងឺទឹកនោមផ្អែមកើតឡើងនៅពេលដែលលំពែងរបស់មនុស្សមិនអាចគ្រប់គ្រងបរិមាណជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមបានប្រក្រតី។ ជាញឹកញាប់គេតែងនិយាយថាជំងឺនេះច្រើនកើតឡើងតែលើមនុស្សចាស់ ប៉ុន្តែសំទុះនៃការអភិវឌ្ឍ និងភាពសម្បូរសប្បាយនៃជីវិតធ្វើអោយជំងឺនេះកើនឡើងនៅលើមនុស្សវ័យក្មេងផងដែរ។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមនេះ ត្រូវបានគេរកឃើញថាមានការកើនឡើងជាមួយនិងការធាត់លើសទំងន់។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក ក៏ដូចជាស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានាបាននិងកំពុងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ និងដាក់ចេញនូវវិធានការជាច្រើនទាក់ទងនិងជំងឺទឹកនោមផ្អែមនេះ តាមរយៈការបង្កើនការយល់ដឹងអំពីហានិភ័យនៃការធាត់លើសទំងន់ និងការបរិភោគជាតិស្កររួមមានការបរិភោគភេសជ្ជៈផ្អែមច្រើនលើសកំរិតជាដើម។ វិធានការផ្ទាល់ខ្លួនមួយដើម្បីជួយអ្នកក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យធ្ងន់ធ្ងរនៃជំងឺទឹកនោមផ្អែម គឺការពិនិត្យជាតិស្ករក្នុងឈាមទៀងទាត់។ 


ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល

ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល កើតឡើងនៅពេលដែលសរសៃឈាមតូចៗដែលទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាលផ្ទុះបែក ធ្វើអោយឈាមមិនអាចទៅចិញ្ចឹមកោសិកាខួរក្បាលបាន។ ផ្នែកនៃខួរក្បាលដែលមិនមានឈាមចិញ្ចឹមនោះនឹងរងការខូចខាតជាទំងន់ ហើយធ្វើអោយខួរក្បាលបាត់មុខងារសំខាន់របស់វាដូចជាការបញ្ជាសាច់ដុំជាដើម។ ឧទាហរណ៍ ក្រោយដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល អ្នកជំងឺអាចស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួន។​ ជាញឹកញាប់ ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលកើតលើមនុស្សវ័យលើស៦៥ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ កត្តាហានិភ័យបាននិងកំពុងកើនឡើងចំពោះបុគ្គលវ័យក្មេងផងដែរ ជាពិសេសគឺទៅលើអ្នកដែលមានបញ្ហាលើសជាតិខ្លាញ់ លើសសម្ពាធឈាម ឬមានទឹកនោមផ្អែម។ ការតាមដានសុខភាពពិសេសជាតិខ្លាញ់អាក្រក់នៅក្នុងឈាម គឺជាមធ្យោបាយដ៏ល្អមួយដែលអាចជួយអោយអ្នកជៀសផុតហានិភ័យនៃការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល។


ជំងឺមហារីកពោះវៀនធំនិងចុងពោះវៀនធំ

ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរកឃើញថាមនុស្សដែលមានអាយុកាន់តែច្រើនប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ និងចុងពោះវៀនធំកាន់តែខ្លាំង។ ប៉ុន្តែប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គេចាប់ផ្តើមសង្កេតឃើញជំងឺប្រភេទនេះកើតឡើងកាន់តែញឹកញាប់លើមនុស្សវ័យក្មេង។ បើយោងតាម វេជ្ជបណ្ឌិត នីឡូ អាសាដ ដែលជាសាស្រ្តាចារ្យរងផ្នែកមហារីកវិទ្យានៃសកលវិទ្យាល័យចន ហប់ឃីន បច្ចុប្បន្ននេះគេមិនទាន់កំណត់មូលហេតុអោយបានច្បាស់លាស់នៅឡើយទេថាហេតុអ្វីជំងឺនេះចាប់ផ្តើមកើតច្រើនលើប្រជាជនវ័យក្មេង។ បើទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ការតាមដានសុខភាពជាទៀងទាត់​ក៏ដូចជាការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យនៅពេលដែលលោកអ្នកមានបញ្ហាទាក់ទងពោះវៀនធំដូចជាការបត់ជើងធំឬចលនាពោះវៀនធំមិនប្រក្រតីគឺជាជម្រើសដ៏ត្រឹមត្រូវដើម្បីធានាថាមិនយឺតពេលប្រសិនបើមានបញ្ហាមហារីកនេះកើតឡើង។

សរុបសេចក្តីមក ការយកចិត្តទុកដាក់ថែរក្សាសុខភាពគឺជារឿងចាំបាច់មិនអាចព្រងើយកន្តើយបានឡើយ មិនថាអ្នកស្ថិតនៅក្នុងវ័យណានោះទេ។ 

កញ្ចប់ពិនិត្យសុខភាពប្រចាំឆ្នាំសម្រាប់វ័យក្រោម៤០ឆ្នាំ

ឯកសារយោង:

Read more
ធ្លាប់ដឹងអ្វីខ្លះពីថ្នាំ72ម៉ោង?

ធ្លាប់ដឹងអ្វីខ្លះពីថ្នាំ72ម៉ោង?

ថ្នាំ72ម៉ោងឬ ថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់ ឬគេហៅថា morning-after pill ជាថ្នាំការពារពីការមានផ្ទៃពោះ បន្ទាប់ពីការរួមភេទដោយមិនបានការពារ។ ថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់ មានប្រសិទ្ធភាពបំផុតនៅពេលលេបក្នុងរយៈពេល 72ម៉ោង (3 ថ្ងៃ) បន្ទាប់ពីការរួមភេទ។

គួរប្រើពេលណា?
- គេប្រើក្នុងគោលបំណងសម្រាប់ការពន្យារកំណើតបម្រុងតែប៉ុណ្ណោះ ក្នុងករណីមួយចំនួនដូចជា
- ស្រោមអនាម័យរហែក ឬរបូតពេលរួមភេទ
- មានការរំលោភសេពសន្ថវៈ
- ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពន្យារកំណើតជាអចិន្ត្រៃយ៍មិនត្រឹមត្រូវ (ខកខានការលេបថ្នាំ POP រឺ COC 2 ថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ជាដើម)

របៀបប្រើ៖
- លេបតាមមាត់ អោយបានលឿនបំផុតមុនរយៈពេល72ម៉ោង
- ករណីមានក្អួតបន្ទាប់ពីលេបថ្នាំបាន 2-3ម៉ោង សូមលេបបន្ថែម1គ្រាប់ទៀត

ផលរំខាន៖
- ក្អួតចង្អោរ វិលមុខ ឈឹក្បាល
- តឹងដោះ
- រដូវមិនទៀងជាដើម

សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យក្នុងករណី
- សង្ស័យថាមានផ្ទៃពោះ
- មានការផ្លាស់ប្តូរក្លិន ឬពណ៌នៃទឹករំអិលទ្វារមាស
- ឈឺពោះ ឬអាងត្រគាក
- មានការឈឺចាប់អំឡុងពេលរួមភេទ
- មានការហូរឈាមទ្វារមាសខ្លាំង ឬយូរ
- ខកខានមករដូវក្នុងរយៈពេល 4 សប្តាហ៍បន្ទាប់ពីប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតបន្ទាន់

 

ប្រភព៖ 

https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/emergency-contraception

Read more
អ្នកគួរពិនិត្យសុខភាពជាមុនអត់ មុនពេលរៀបការ?

អ្នកគួរពិនិត្យសុខភាពជាមុនអត់ មុនពេលរៀបការ?

អាពាហ៍ពិពាហ៍គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប ហើយមានទំនួលខុសត្រូវផ្សេងៗជាច្រើនសម្រាប់គូស្នេហ៍ដែលត្រូវធ្វើមុនថ្ងៃរៀបមង្គលការ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គូស្នេហ៍ភាគច្រើនមិនបានគិត និងមើលរំលងចំនុចសំខាន់ដែលទាក់ទងនឹងការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការ។

តើអ្វីទៅជាការធ្វើតេស្ត ពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការ?

ការធ្វើតេស្តពិនិត្យមុនពេលរៀបការ គឺជាស៊េរីនៃការពិនិត្យសុខភាពជាប្រចាំ បន្ថែមពីលើការធ្វើតេស្តជាក់លាក់ផ្សេងទៀត ដូចជាការតេស្តពីជំងឺតំណពូជ ការមានកូន និងជំងឺកាមរោគ (ជំងឺឆ្លងតាមរយៈការរួមភេទ)។ ការធ្វើតេស្តមានសារៈសំខាន់ព្រោះវាអាចការពារផលវិបាកសុខភាពបន្ថែមទៀត ឬជំងឺហ្សែននាពេលអនាគត។

 

ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ការ​ពិនិត្យ​សុខភាព​មុន​ពេល​រៀប​ការ​គឺ​សំខាន់?

វាមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការយល់ដឹងអំពីស្ថានភាពសុខភាពគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយសារគូស្នេហ៍នីមួយៗមិនយល់ច្បាស់អំពីប្រវត្តិផ្លូវភេទរបស់ដៃគូ ដូច្នេះការរកឃើញឱ្យបានឆាប់អំពីលទ្ធភាពមានកូន ឬជំងឺឆ្លងផ្សេងៗគឺជារឿងសំខាន់។

សារៈសំខាន់៖

  • ដើម្បីវាយតម្លៃការត្រៀមខ្លួនក្នុងការមានកូន
  • ដើម្បីកំណត់បញ្ហាដែលអាចកើតមាន ឬលក្ខខណ្ឌទាក់ទងនឹងសុខភាពដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការមានផ្ទៃពោះ និងទារក និង
  • ដើម្បីបង្កើតផែនការព្យាបាលសមស្របដើម្បីបង្កើនលទ្ធភាពនៃការមានកូន។

      តេស្តសំខាន់ដែលត្រូវពិនិត្យមុនពេលរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍៖

      1. ការវាយតម្លៃសុខភាពទូទៅ៖ ទម្ងន់ កម្ពស់ សម្ពាធឈាម មុខងារផ្លូវដង្ហើម និងមុខងារសរសៃឈាមបេះដូង ព្រមទាំងការពិនិត្យសុដន់ និងពិនិត្យតំបន់បរិវេនពោះ
      2. ការធ្វើតេស្តឈាម៖ ការធ្វើតេស្តក្រុមឈាម (ABO-RH) និងការរាប់គ្រាប់ឈាមពេញលេញ (CBC), អង្គបដិប្រាណប្រឆាំងនឹងកញ្ជ្រឹលអាល្លឺម៉ង់ (ស្អូច) និងជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B
      3. ការពិនិត្យជំងឺដែលឆ្លងតាមរយៈការរួមភេទ (STD)៖ រោគស្វាយ, ជំងឺប្រមេះទឹកបាយ, ជំងឺអ៊េប៉េស(herpes), ជំងឺបង្ករដោយមេរោគ​ Chlamydia, បាក់តេរីនៅទ្វារមាស, ការឆ្លងដោយមេរោគផ្សិត និងការធ្វើតេស្តមេរោគអេដស៍
      4. ការពិនិត្យរោគស្ត្រី៖៖ ការពិនិត្យលើទ្វារមាស និងមាត់ស្បូន រកមើលស្ថានភាពរោគស្ត្រី ដូចជាដុំគីសសូកូឡា និងដុំសាច់ស្បូន (ហៅថាដុំសាច់ស្បូន)។

        កញ្ចប់ពិនិត្យសុខភាពមុនពេលរៀបការដល់គេហដ្ឋាន

        ប្រភព៖

        https://elyonclinic.com.sg/pre-marital-screenings-why-couples-need-them-before-marriage/

        https://www.bangkokhospital.com/en/content/check-up-before-marriage

        https://healthtracka.com/pre-marriage-test-for-couples/

        Read more
        Phillip Bank and PillTech ink MoU for digitalised pharmaceutical payment

        Phillip Bank and PillTech ink MoU for digitalised pharmaceutical payment

        Phillip Bank and PillTech ink MoU for digitalised pharmaceutical payment
        Read more
        Pharmacist-Turned Entrepreneur Dreams of Safe Drugs for All

        Pharmacist-Turned Entrepreneur Dreams of Safe Drugs for All

        Pharmacist-Turned Entrepreneur Dreams of Safe Drugs for All
        Read more
        foodpanda ចាប់ដៃគូជាមួយ Pilltech ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ឱសថដោយការដឹកជញ្ជូនតាមរយៈ pandasend

        foodpanda ចាប់ដៃគូជាមួយ Pilltech ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ឱសថដោយការដឹកជញ្ជូនតាមរយៈ pandasend

        foodpanda ចាប់ដៃគូជាមួយ Pilltech ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ឱសថដោយការដឹកជញ្ជូនតាមរយៈ pandasend
        Read more